Saha Metrajı, Sarfiyat ve Kat Hesabı

Akrilik saha teklifleri karşılaştırılırken en çok yanıltan şey metrekare rakamıdır. İki teklifte aynı saha için farklı alanlar yazılıysa, altındaki birim fiyat ne olursa olsun karşılaştırma anlamını yitirir. Bu yüzden metraj, fiyat konuşulmadan önce netleşmesi gereken bir konudur.

Bu sayfada TL/m² rakamı yayınlamıyoruz; çünkü aynı rakam, üzerine yalnız renk katı atılacak sağlam bir asfalt saha ile çatlakları onarılıp göllenmesi düzeltilecek, üstüne çok katlı kuşyon serilecek bir saha için aynı anda doğru olamaz. Fiyatı neyin belirlediği fiyat faktörleri yazısındadır; burada anlatılan, hesabın kendisidir.

Üç ayrı alan vardır

Bir sahada en az üç farklı alan konuşulur ve bunlar birbirinin yerine kullanıldığında metraj bozulur.

Oyun alanı, branşın kural kitabında tanımlı çizgi içi alandır. Tenis kortunda dip çizgileri ve yan çizgilerin sınırladığı dikdörtgen budur.

Güvenlik (boşluk) alanı, oyun alanının dışında bırakılan serbest alandır. Oyuncunun topu takip ederken çıkacağı, duracağı ve döneceği yerdir; kaplanır, çünkü oyun fiilen orada da sürer.

Toplam kaplama alanı, ikisinin toplamına saha kenarındaki bitiş payının eklenmesiyle bulunur. Sarfiyat, işçilik ve teklif bu alan üzerinden hesaplanır. Oyun alanı ile güvenlik alanının branş branş ayrımı saha ölçüleri ve güvenlik alanı yazısındadır.

Sahadaki en yaygın metraj hatası, teklifin oyun alanı üzerinden yazılıp uygulamanın toplam kaplama alanında yapılmasıdır. Aradaki fark küçük görünmez; kort gibi çevresi geniş bırakılan sahalarda oyun alanı toplam alanın belirgin biçimde altında kalır.

Kat sayısı metrajı çarpar

Akrilik sistemde alan tek başına iş miktarını vermez. Aynı alan, kaç kat serileceğine göre farklı malzeme ve farklı işçilik tüketir. Sistem adlandırmasında sektörde 5, 7 ve 9 katlı kurgular yaygındır; hangi katın neden serildiği kat sayısı yazısında anlatılır.

Hesap şu sırayla kurulur: önce toplam kaplama alanı, sonra her katman ailesi için kat adedi, sonra kat başına sarfiyat. Resurfacer katları, kuşyon katları ve renk katları ayrı ayrı yazılır; çünkü hem sarfiyatları hem birim ürünleri farklıdır. Kuşyonlu sistemin metrajı standart sistemden belirgin biçimde ayrışır — kuşyonlu mu standart mı.

Bu yüzden bir teklifte kat adedi yazmıyorsa metraj eksiktir. Alan aynı, kat adedi farklı iki teklif arasındaki fark malzemeye ve işçiliğe doğrudan yansır.

Sarfiyat föyden okunur, tahmin edilmez

Sarfiyat, kat başına birim alana giden ürün miktarıdır ve ürüne özgüdür. Program olarak burada sarfiyat rakamı vermiyoruz; çünkü değer, seçilen ürünün karışım oranına, uygulanacak kat kalınlığına ve yüzeyin emiciliğine bağlıdır. Doğru kaynak, ürünün teknik föyüdür — teknik föy nasıl okunur.

Föyde verilen sarfiyat çoğu zaman düzgün ve emiciliği düşük bir yüzey varsayar. Gözenekli, açık dokulu bir asfaltta ilk resurfacer katının tüketimi bu değerin üzerine çıkar; bu fark tahmin edilmez, sahada numune alanla doğrulanır.

Karışıma katılan silis kumu ve su da hesaba girer. Kumun ayrı bir kalem olarak mı yoksa ürüne dâhil mi teklif edildiği, iki teklif arasındaki farkın sık görülen kaynağıdır.

Altyapı ve onarım metrajı ayrı kalemdir

Kaplama metrajı, altyapının onarımını kapsamaz. Mevcut bir sahada çatlak dolgusu metretül, göllenme düzeltmesi metrekare, kot düzeltmesi ise ayrı bir imalat olarak yazılır. Bu kalemler kaplama m² fiyatının içine gizlendiğinde, işin gerçek kapsamı görünmez olur.

Onarım metrajının çıkarılabilmesi için sahanın yağmur sonrası davranışının ve çatlak haritasının bilinmesi gerekir. Bunun saha yöntemi su testi ve çatlak onarımı yazılarında anlatılır. Onarım metrajı belirli bir yoğunluğu aştığında karar artık kaplama değil, sahanın geleceği hakkındadır — yenileme mi yeni saha mı.

Metraj kalemleri ve birimleri

Aşağıdaki tablo, bir akrilik saha teklifinde ayrı satır olarak görünmesi gereken kalemleri ve birimlerini toplar.

Tabloyu bir kontrol listesi gibi kullanmak, iki teklifi gerçekten karşılaştırılabilir hâle getirir. Aynı disiplin şartname yazarken de geçerlidir — teknik şartname.

Metraj hatasının bütçeye yansıması

Metraj eksik çıkarıldığında sonuç çoğu zaman fiyat farkı olarak değil, kapsam daralması olarak görünür. Kat adedi düşer, resurfacer bir kat eksik gider, güvenlik alanının bir bölümü kaplanmaz. Sahada bunun karşılığı erken yıpranmadır.

Bu yüzden metraj, bütçe hatalarının en sık kaynaklarından biridir — bütçe hataları. Yaşam döngüsü tarafı, yani sahanın ilk yatırımın ötesindeki maliyeti ise toplam sahip olma maliyeti yazısında ele alınır.

Sıkça sorulanlar

Teklifi oyun alanı üzerinden almak yanlış mı?

Yanlış değil ama eksiktir. Uygulama toplam kaplama alanında yapılır; teklifin hangi alan üzerinden yazıldığı sözleşmede açıkça görünmelidir.

Fire payı metraja nasıl girer?

Fire, ürün ve saha koşuluna bağlı bir paydır ve sözleşmede tanımlanır. Program olarak sabit bir oran vermiyoruz; kesme, karışım kaybı ve yüzey emiciliği bu payı değiştirir.

Çok amaçlı sahada metraj nasıl değişir?

Kaplama alanı en büyük branşa göre belirlenir; değişen kalem çizgi metretülü ve renk sayısıdır — çok amaçlı saha.

Kuşyonlu sistem metrajı neden ayrı yazılır?

Kuşyon katları ayrı bir ürün ailesidir ve kendi kat adediyle serilir. Aynı m² üzerinde farklı bir tüketim üretir; bu yüzden renk katıyla aynı satırda toplanmaz.

Sarfiyat rakamını neden vermiyorsunuz?

Çünkü ürüne özgüdür ve karışım oranına, kat kalınlığına ve yüzey emiciliğine bağlıdır. Doğru kaynak seçilen ürünün teknik föyü ve saha numunesidir.

Keşif yapılmadan metraj çıkarılabilir mi?

Kaplama alanı ölçüden çıkarılabilir; onarım metrajı çıkarılamaz. Bunun için sahanın çatlak ve göllenme davranışı yerinde görülmelidir — keşif listesi.

Sahanızın metrajını kalem kalem çıkarıp kapsamı yazılı hâle getirelim: akrilik zemin kaplama, iletişim.