Self-Levelling Tesviye Şapı

Self-levelling tesviye şapı (kendinden yayılan şap), akışkan kıvamda hazırlanan çimento veya kalsiyum sülfat esaslı bir harcın zemine dökülerek kendi ağırlığıyla yayılması ve milimetrik düzlükte bir yüzey oluşturmasıdır. Kaplama değil, kaplamanın üzerine oturacağı düzlemdir.

PVC, LVT, karo halı ve epoksi gibi ince kaplamaların hepsi altındaki zemini birebir gösterir. Bu kaplamalarda görülen dalgalanma, ek açılması ve noktasal aşınmanın büyük bölümünün nedeni malzeme değil, atlanan bu hazırlık katmanıdır.

Tesviye şapı nedir?

Ürün, bağlayıcı (çimento veya kalsiyum sülfat), ince agrega ve akışkanlaştırıcı polimerlerden oluşur. Su ile karıştırıldığında yüksek akışkanlıkta bir harç elde edilir; zemine döküldüğünde kendi kendine yayılır ve yatay düzleme oturur.

TS EN 13813 kapsamında sınıflandırılır. Ürünün üzerindeki CT-C25-F6 gibi bir kod şunu söyler: çimento esaslı (CT), 25 N/mm² basınç dayanımı (C25), 6 N/mm² eğilme dayanımı (F6). Ticari ve endüstriyel alanlarda bu değerler kullanım yüküne göre yukarı çekilir.

Çimento mu, kalsiyum sülfat mı?

• Çimento esaslı (CT): Neme karşı daha toleranslıdır, ıslak hacimlerde ve zemin katlarda kullanılır. En yaygın tiptir.
• Kalsiyum sülfat esaslı (CA): Daha az büzülür, geniş alanlarda derzsiz dökülebilir ve ısı iletimi iyidir; yerden ısıtmada tercih edilir. Sürekli nemli alanlara uygun değildir.

Ne zaman gerekir?

• Mevcut şapta 2 metrelik mastarla ölçüldüğünde kabul edilebilir sınırın üzerinde sapma varsa
• Eski kaplama söküldükten sonra yapıştırıcı kalıntısı ve kot farkı kalmışsa
• Farklı kaplamalar arasında kot birleştirmek gerekiyorsa
• Kaba beton yüzey tozuyor ve emiciliği düzensizse
• Yerden ısıtma boruları üzerine düzgün bir taşıyıcı katman gerekiyorsa
• LVT, PVC veya karo halı gibi ince kaplama serilecekse

Astar: atlanamayacak adım

Tesviye şapı uygulamalarında en sık yapılan hata astarın atlanmasıdır. Astarın iki işlevi vardır:

1. Emiciliği dengeler. Emici bir beton, harcın karışım suyunu hızla çeker; şap kürünü tamamlayamaz, tozur ve çatlar.
2. Hava kabarcığını önler. Gözeneklerden çıkan hava, taze şapın yüzeyinde krater oluşturur.

Astar tipi zemine göre seçilir: emici betonda seyreltilmiş astar, emici olmayan seramik ve terrazzo yüzeylerde ise kuvars katkılı aderans astarı kullanılır.

Uygulama nasıl yapılır?

1. Ölçüm: Zemin düzgünlüğü mastarla, nem ise ölçüm cihazıyla belirlenir; gereken ortalama kalınlık hesaplanır.
2. Hazırlık: Yüzey temizlenir; yapıştırıcı kalıntısı, boya ve gevşek tabaka mekanik olarak alınır. Boşluk yapan bölgeler onarılır.
3. Kenar bandı ve derzler: Duvar diplerine kenar bandı çekilir; mevcut hareket derzleri şapta da devam ettirilir.
4. Astar: Zemine uygun astar uygulanır ve kuruması beklenir.
5. Karıştırma: Üreticinin verdiği su oranı birebir uygulanır. Fazla su akışkanlığı artırır ama dayanımı düşürür ve yüzeyde toz bırakır.
6. Döküm ve yayma: Harç dökülür, dişli rakle ile yayılır ve dikenli rulo ile havası alınır. Geniş alanlarda pompa ile kesintisiz döküm yapılır — döküm arasında beklemek ek izi bırakır.
7. Kür: Doğrudan güneş, hava akımı ve ısıtma kaynağı kür sırasında engellenir.

Kaplamaya ne zaman geçilir?

Yüzey 3-5 saat içinde yürünebilir hâle gelir; ancak kaplama için belirleyici olan nemdir. Tipik bekleme 24-48 saattir ve kalınlık arttıkça uzar. Doğru yöntem tahmin değil ölçümdür: çimento esaslı zeminlerde CM ölçümü yapılır ve kaplamanın istediği sınır sağlanmadan uygulamaya geçilmez.

Bu bekleme süresi programda sıkıştırıldığında, sonuç kaplamada kabarma ve yapıştırıcı tutmaması olarak geri döner.

Fiyatı ne belirler?

Sık yapılan hatalar

• Astarsız uygulama: Toz, çatlak ve aderans kaybının en yaygın nedeni.
• Fazla su: Akışkanlığı artırır, dayanımı düşürür, yüzeyi tozutur.
• Çok ince uygulama: Ürünün izin verdiği minimumun altında dökülen şap kırılır.
• Derzin devam ettirilmemesi: Alttaki hareket derzi kapatılırsa çatlak yüzeye yansır.
• Erken kaplama: Nem ölçülmeden yapılan kaplamada yapıştırıcı tutmaz.
• Aşınma yüzeyi olarak bırakmak: Tesviye şapı bir ara katmandır; üzerine kaplama gelmelidir.

Hangi kaplamalarla birlikte kullanılır?

Tesviye şapı, ince kaplamaların neredeyse tamamında hazırlık katmanı olarak yer alır: PVC zemin kaplama, LVT, karo halı, kauçuk zemin ve ince kesitli epoksi sistemleri. Bu kaplamalarda alınan sonucun kalitesi, çoğu zaman üstteki üründen çok altındaki düzlemin doğruluğuna bağlıdır.