ITF Onaylı Yüzey Listesi ve Ürün Belgeleri

"ITF onaylı yüzey" ifadesi Türkçe tekliflerde sık geçer ama çoğu zaman ne anlama geldiği açıklanmaz. Teklife yazılan bu ibarenin arkasında bir belge var mı, belge hangi ürünü kapsıyor, hâlâ geçerli mi ve sahadaki kortla ilişkisi ne? Bu sorular cevaplanmadan ibare bir pazarlama cümlesinden ibaret kalır.

Bu yazı doğrulama tarafını anlatır: ITF sınıflandırmasının nereden kontrol edileceğini, ürün belgelerinde hangi satırlara bakılacağını ve şartnameye nasıl yazılacağını. Sınıflandırmanın kendisi, yani kort hızı kategorilerinin ne anlattığı ayrı bir başlıktadır — ITF kort hızı sınıflandırması.

"Onaylı" mı, "sınıflandırılmış" mı

ITF, kort yüzeylerini bir kalite damgasıyla onaylamaz; yüzeyleri kort hızına göre sınıflandırır. ITF kort hızı sınıflandırmasında (Court Pace Rating) bir yüzey, topun yüzeyle etkileşiminden türetilen ölçümle Kategori 1 (yavaş) ile Kategori 5 (hızlı) arasında bir sınıfa yerleştirilir. Türkçede "onaylı" denen şey pratikte budur: ürünün ITF tarafından test edilip sınıflandırılmış olması.

Bu ayrım önemlidir çünkü sınıflandırma bir üstünlük sırası değildir. Kategori 5, Kategori 1'den "daha iyi" değildir; ikisi farklı oyun karakterini tarif eder. Hangi sınıfın hangi kulübe ya da oyuncu profiline uyduğu bir karar konusudur — hızlı kort mu yavaş kort mu.

Bu yazıda geçen terimlerin tamamı için akrilik saha terimleri sözlüğü kullanılabilir.

Sınıflandırma nereden doğrulanır

ITF, sınıflandırdığı kort yüzeylerini kendi yayınladığı listede duyurur. Doğrulama bu listeden yapılır; yüklenicinin sunduğu bir sertifika fotokopisi tek başına yeterli sayılmaz. Listede ürün, üreticinin bildirdiği ticari adıyla ve sınıfıyla görünür.

Kontrol yaparken üç şeye bakılır. Birincisi ürün adının eşleşmesidir: teklifte yazan ürün adı ile listede görünen ad birebir aynı olmalıdır; aynı üreticinin benzer adlı başka bir ürünü listede olabilir, teklifteki olmayabilir. İkincisi sınıftır: listede görünen kategori, şartnamede istenen kategoriyle aynı mı? Üçüncüsü geçerliliktir: ITF sınıflandırması süresiz değildir; belirli bir dönem için verilir ve yeniden test gerektirir. Listede süresi dolmuş bir kayıt, güncel bir belge yerine geçmez.

Bu üç kontrol yazılı olarak dosyaya girer; şartnameye "ITF sınıflandırma kaydının kabul tarihinde geçerli olması" maddesi eklenir — teknik şartname.

Sınıflandırma ürüne aittir, sahaya değil

En sık karıştırılan nokta şudur: ITF sınıflandırması, üreticinin bildirdiği kurguyla test edilmiş bir yüzey sistemine aittir. Sahada uygulanan kortun aynı sınıfta olması, aynı ürünün aynı kat kurgusuyla ve aynı kum dozajıyla uygulanmasına bağlıdır.

Renk katındaki kum miktarı ve tane inceliği değiştiğinde yüzeyin dokusu, dolayısıyla oyun karakteri değişir; bu ilişki nitel olarak kurulur ve belirli bir dozaja belirli bir kategori atanmaz — kum dozajı ve doku ve kort hızı nasıl ayarlanır.

Bu yüzden belge kontrolü, uygulama kontrolüyle birlikte anlam kazanır: föyde yazan karışım oranı ve sarfiyat sahada izlenir, kat adedi kayda girer. Sahanın kendi hızının doğrulanması isteniyorsa bu ayrı bir yerinde ölçüm konusudur ve şartnamede ayrıca tanımlanır.

Ürün belgelerinde hangi satırlara bakılır

Bir akrilik kort ürününün dosyasında tipik olarak üç belge bulunur: teknik föy, test raporu ve sınıflandırma kaydı. Teknik föy karışımı, sarfiyatı, uygulama koşulunu ve bekleme sürelerini verir; satır satır okunması teknik föy okuma yazısındadır.

Test raporunda bakılacak ilk satır, deneyi yapan laboratuvardır. Raporun akredite bir laboratuvardan gelmesi beklenir; laboratuvar akreditasyonu EN ISO/IEC 17025 kapsamındadır ve raporun üzerinde bu akreditasyona ait bilgi görünür. Akreditasyon bilgisi olmayan bir rapor, üreticinin kendi iç ölçümü olabilir ve şartname karşılığı sayılmayabilir.

İkinci satır test edilen numunenin tanımıdır: ürün adı, kat kurgusu, altyapı tipi ve numunenin hazırlanma biçimi. Üçüncü satır tarihtir; eski tarihli bir rapor ürünün bugünkü formülünü temsil etmeyebilir. Dış mekân sentetik spor yüzeyleri için başvurulan şartname EN 14877'dir; standart asgari kalınlık koşulları da içerdiği için ince kesitli renk katı sistemleri ile kalın kuşyonlu sistemler kapsama aynı biçimde girmeyebilir ve hangi maddelerin bağlayıcı olacağı şartname ile föyden okunur — EN 14877.

Belge kontrol tablosu

Aşağıdaki tablo dosyadaki her belgede bakılacak satırı ve o satırın neden önemli olduğunu gösterir.

Şartnameye nasıl yazılır

Şartname, "ITF onaylı ürün kullanılacaktır" cümlesiyle yetinmez. Yazılacak maddeler şunlardır: istenen ITF kort hızı kategorisi, sınıflandırmanın listede ve kabul tarihinde geçerli olması, test raporunun akredite laboratuvardan gelmesi, föydeki kat kurgusunun sahada aynen uygulanması ve kat adedi ile sarfiyatın kayda alınması.

Kabul aşamasında bu maddeler dosyaya girer; kabul listesinin bütünü teslim kontrol listesi yazısındadır. Ürünün rengi ve dokusu için numune ve referans saha ziyareti ayrı bir adımdır — numune ve renk kartelası.

Her kort projesinde ITF sınıfı istenmez. Okul, site ya da mahalle sahasında oyun karakteri belirleyici değilse belge koşulu föy ve akredite rapor düzeyinde kalabilir; kulüp ve turnuva kortlarında ise sınıf belirtilir — tenis kulübünde kort işletmesi ve akrilik tenis kortu.

Sık yapılan hatalar

Birincisi, sertifika fotokopisiyle yetinmek. Listede görünmeyen ya da süresi dolmuş bir kayıt, kabulde sorun çıkarır. İkincisi, ürün adı eşleşmesini atlamak: aynı üreticinin sınıflandırılmış bir ürünü varken sahaya farklı bir ürün uygulanabilir. Üçüncüsü, belgenin sahaya kendiliğinden geçtiğini varsaymak: kum dozajı ya da kat kurgusu değiştiğinde belge sahayı temsil etmez.

Dördüncüsü, sınıfı üstünlük sanmak. Yüksek kategori, kulübün oyuncu profiline uymuyorsa yanlış karardır. Beşincisi, belgeyi yalnız kort için düşünmek: çok amaçlı sahada ITF sınıfı çoğu zaman gündemde değildir; orada belge koşulu föy ve rapor düzeyinde kurulur.

Sıkça sorulanlar

ITF listesinde olmayan ürün kortta kullanılamaz mı?

Kullanılabilir; sınıflandırma bir zorunluluk değil, oyun karakterini belgelemenin yoludur. Şartname sınıf istiyorsa liste koşulu bağlayıcı olur.

Sınıflandırma süresi dolmuş ürünün belgesi geçerli mi?

Kabul için geçerli sayılmaz; üreticinin yenilenmiş kaydı istenir.

Yüklenici "aynı üreticinin ürünü" diyerek farklı bir ürün uygulayabilir mi?

Şartnameye aykırıdır. Sınıflandırma ürün adına aittir, üreticiye değil.

Test raporunda akreditasyon bilgisi yoksa?

Rapor iç ölçüm olabilir; şartnamede akredite laboratuvar koşulu varsa bu raporu karşılamaz.

Sahanın hızı sonradan ölçülebilir mi?

Yerinde ölçüm ayrı bir işlemdir ve şartnamede ayrıca tanımlanması gerekir.

Kuşyonlu sistemde sınıflandırma değişir mi?

Kuşyon katları ürün kurgusunun parçasıdır; listedeki kayıt hangi kurguyla test edildiyse o kurgu esas alınır — kuşyonlu mu standart mı.

Kort projenizde belge koşullarını ve kabul maddelerini birlikte kuralım: akrilik zemin kaplama, iletişim.