Epoksi Bütçesinde Unutulan Kalemler

Epoksi zemin bütçeleri neredeyse her zaman aynı iki kalem üzerinden kurulur: malzeme ve işçilik. Teklif kâğıdında bir metrekare rakamı vardır, alan ile çarpılır ve bütçe hazır sayılır.

Sahada bütçeyi aşan şey ise genellikle bu iki kalem değildir. Aşma, teklifte hiç görünmeyen üçüncü grubun içinden çıkar: hazırlık, detay ve zaman kalemleri. Bu yazı, o grubu tek tek sayar.

Fiyatı belirleyen ana faktörleri ayrı bir yazıda ele aldık — burada konu, o faktörler doğru hesaplandığında bile bütçeye eklenmesi unutulan kalemlerdir. Faktör listesi için fiyatı belirleyen faktörler yazısına bakabilirsiniz.

1. Mevcut kaplamanın sökümü ve atığı

Zeminde eski bir boya, eski bir epoksi, yapıştırıcı kalıntısı ya da seramik varsa bunların kaldırılması ayrı bir iştir ve ayrı bir maliyettir.

Söküm yalnızca işçilik değildir: çıkan malzemenin toplanması, konteynere yüklenmesi ve sahadan uzaklaştırılması da bütçeye girer. Büyük alanlarda çıkan hacim beklenenden fazladır ve nakliye tek seferde bitmez.

Ayrıca söküm sırasında ortaya çıkan zemin, çoğu zaman tahmin edilenden daha kötüdür. Eski kaplamanın altındaki beton yüzey, kaplama kalktıktan sonra ilk kez görünür — söküm ve atık yönetimi.

2. Yüzey hazırlığının gerçek kapsamı

Bütçenin en sık hafife alınan kalemi budur. Teklifte "yüzey hazırlığı dahil" ifadesi geçer ama hangi yöntemin, hangi derinlikte uygulanacağı yazmaz.

Bir zeminden çimento şerbetinin alınması ile aynı zeminde yağ emmiş bir tabakanın frezelenmesi arasında ciddi bir iş farkı vardır. ICRI 310.2'nin CSP ölçeğinde hedeflenen profil yükseldikçe kullanılan ekipman, pas sayısı ve süre değişir.

Şartnamede hedef CSP değeri yazılı değilse, uygulayıcı en ucuz yöntemi varsayarak fiyat verir; sahada daha ağır bir yöntem gerektiğinde fark ek maliyet olarak gelir. Bu kalemin ayrıntısı için alt zemin durumunun bütçeye etkisi yazısına bakın.

3. Onarım kalemleri

Yüzey açıldıktan sonra ortaya çıkan çatlaklar, kırık derz kenarları, oyuklar ve kot farkları ayrı ayrı onarılır.

Bu onarımların hepsi reçine ve agrega tüketir, hepsi kürleşme süresi ister ve hepsi takvimi uzatır. Bir zeminde yüzlerce metre çatlak dolgusu çıkabilir; bu, keşifte görülmesi mümkün olmayan bir kalemdir çünkü çatlaklar kaplamanın altında gizlidir.

4. Nem ile ilgili ek sistem

Alt zeminden nem geliyorsa, doğrudan epoksi uygulamak kabarma ve delaminasyonla sonuçlanır. Bunun önlemi, nem toleranslı bir astar ya da buhar bariyeri katmanıdır.

Bu katman ayrı bir malzeme, ayrı bir işçilik ve ayrı bir bekleme günü demektir. Ancak nem ölçümü yapılmadan hazırlanan tekliflerde bu kalem yer almaz.

Ölçümün kendisi de bir kalemdir: CM yöntemi ile karbür ölçümü ya da ASTM F2170'e göre beton içine yerleştirilen bağıl nem probu, saha ziyareti ve bekleme süresi gerektirir. Bu bekleme, takvime doğrudan yansır.

5. Metrekareye girmeyen metretül işleri

Epoksi bütçesi metrekare üzerinden kurulur ama sahadaki işlerin bir kısmı metrekare değil metretüldür.

İçbükey süpürgelik ve duvara yukarı dönüş, alanın çevresi boyunca uzayan bir iştir ve el işçiliği gerektirir. Küçük ve bölünmüş alanlarda bu iş, ana zemin uygulamasından daha uzun sürebilir — içbükey süpürgelik detayı.

Derz kesme, temizleme ve elastik dolgu da aynı mantıkta çalışır. Genleşme derzlerinin kaplamada karşılığının bırakılmaması, kısa sürede çatlamayla geri döner — derz detayları.

Makine ayakları, kolon dipleri, kanal kapakları, rögar çerçeveleri ve eşik geçişleri de aynı gruba girer. Bunların hiçbiri metrekare hesabında görünmez ama hepsi saat harcar.

6. Markalama ve renk ayrımı

Yaya yolu, forklift koridoru, raf hattı, güvenlik bölgesi ve makine çevresi işaretlemeleri genellikle uygulama başladıktan sonra gündeme gelir.

Oysa her renk ayrı bir kat, ayrı bir maskeleme ve ayrı bir kürleşme günü demektir. Şeritlerin sonradan eklenmesi, ana kaplamanın recoat penceresi kapandıktan sonra yapılıyorsa zımparalama da gerektirir.

Bu kalem baştan planlanırsa yalnızca bir kat maliyeti olur; sonradan planlanırsa iki kat işçilik demektir.

7. Zaman: duruş ve kür beklemesi

Zemin bütçesinin en büyük ama en görünmez kalemi çoğu tesiste zamandır.

Uygulama süresi ile kullanıma açılma süresi aynı şey değildir. Kaplama bittikten sonra yaya trafiği, tekerlekli trafik ve kimyasal temas için ayrı bekleme süreleri vardır; alan bu süre boyunca kapalı kalır.

Üretim yapan bir tesiste bu süre doğrudan üretim kaybıdır ve çoğu zaman zemin işinin kendisinden daha pahalıdır — üretim duruşu maliyeti.

Vardiya dışı çalışma, hafta sonu çalışması ve gece uygulaması bu kaybı azaltır ama işçilik tarafında bir fark yaratır. Bu takas, teklif aşamasında açıkça konuşulmalıdır.

8. Saha koşulları ve lojistik

Malzemenin sahaya nasıl ulaşacağı, nerede depolanacağı ve hangi sıcaklıkta bekleyeceği çoğu teklifte yazmaz.

Üst katta yapılan bir uygulamada asansör ya da vinç ihtiyacı, dar erişimli alanlarda elle taşıma, soğuk mevsimde depolama için ısıtılmış alan — bunların hepsi maliyet üretir.

Ayrıca ortam sıcaklığı düşükse geçici ısıtma gerekir; sıcaklık ve çiy noktası koşulları sağlanmadan uygulama yapılamaz. Isıtma ekipmanı ve yakıt, kışın yapılan işlerde gerçek bir kalemdir.

9. Elektrik, aydınlatma ve su

Yüzey hazırlığı ekipmanı ciddi bir elektrik gücü ister. Sahada yeterli pano ve hat yoksa jeneratör ya da geçici hat çekimi gündeme gelir.

Aydınlatma da benzer bir kalemdir: kaplamanın düzgün yayılıp yayılmadığı ancak yeterli ışıkta görülür. Karanlık bir depoda geçici aydınlatma kurulmadan yapılan uygulamada iz ve ek kalınlık farkları sonradan ortaya çıkar.

10. Teslim, test ve belge

İşin sonunda yapılan kontroller de bir kalemdir. Kalınlık kontrolü, görsel kabul turu ve talep edilmişse yapışma testi ayrıca planlanır.

EN 1542 ya da ASTM D4541 kapsamında yapılan pull-off testi, sahada cihazla yapılan ve rapora bağlanan bir işlemdir; test noktalarının onarımı da bu kalemin parçasıdır.

Bu kalemleri baştan şartnameye koymak, sonradan tartışma yaşamamanın en basit yoludur — teklif alırken nelere dikkat edilmeli.

Neden liste fiyatı yayınlamıyoruz

Yukarıdaki on kalem, aynı metrekaredeki iki işi birbirinden tamamen farklı hâle getirir. Aynı alanda, aynı sistemle yapılan iki uygulamadan biri temiz bir betona, diğeri yağ emmiş ve nem alan bir zemine uygulanıyorsa bunların tek bir metrekare fiyatıyla anlatılması mümkün değildir.

Bu yüzden liste fiyatı yayınlamıyoruz. Keşif yapılmadan söylenen bir rakam ya kapsamı gizler ya da müşteriyi yanıltır; ikisi de sonunda aynı yere çıkar.

Doğru yaklaşım, kapsamı yazılı hâle getirmek ve teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırmaktır. Sarfiyat ve fire hesabının nasıl kurulduğunu metraj ve sarfiyat yazısında ele aldık.

Sıkça sorulanlar

Bu kalemlerin hepsi her projede çıkar mı?

Hayır. Yeni ve temiz bir betonda söküm, onarım ve nem bariyeri kalemleri hiç çıkmayabilir. Ama mevcut bir tesiste yenileme yapılıyorsa çoğu kalem devreye girer.

Keşif yapılmadan bütçe çıkarılabilir mi?

Kaba bir büyüklük tahmini çıkarılabilir ama bu bir teklif değildir. Alt zeminin durumu görülmeden verilen rakam, yukarıdaki kalemlerin hiçbirini içermez.

Yüzey hazırlığı kapsamı nasıl netleştirilir?

Şartnameye hedeflenen yüzey profilinin ICRI 310.2 CSP karşılığı ve kullanılacak yöntem yazılır. Böylece bütün teklifler aynı işi fiyatlar.

Nem ölçümü zorunlu mu?

Zemin toprakla temaslıysa ya da beton yaşı belirsizse pratikte zorunludur. Ölçüm maliyeti, kabarma nedeniyle yenilenen bir zeminin maliyetinin yanında küçüktür.

Markalamayı sonraya bırakmak mantıklı mı?

Mantıklı değildir. Sonradan yapılan markalama, recoat penceresi kapandığı için ek yüzey hazırlığı gerektirir ve iki kez saha organizasyonu demektir.

Duruş maliyetini kim hesaplar?

Bu kalem uygulayıcının teklifinde yer almaz; tesisin kendi üretim planlamasıyla birlikte hesaplanması gerekir. Uygulayıcının sağlayabileceği tek girdi, alanın kaç gün kapalı kalacağıdır.

Garanti kapsamı bütçeyi etkiler mi?

Etkiler. Garanti kapsamı genişledikçe uygulayıcı daha yüksek güvenlik payıyla çalışır: daha ağır yüzey hazırlığı, daha fazla ölçüm ve daha fazla belge. Bu, teklife yansır.

Projenizin gerçek kapsamını birlikte çıkaralım; keşif sonrası tüm kalemleri yazılı olarak veriyoruz: epoksi zemin kaplama, iletişim.