Epoksi Zeminde Metraj, Sarfiyat ve Fire Hesabı

Epoksi projelerinde en sık yaşanan sürprizlerden biri, malzemenin işin sonuna yetmemesidir. Sebep genellikle hesap hatası değil, yanlış hesap yöntemidir: teorik sarfiyat gerçek sarfiyat sanılır.

Teorik değer, pürüzsüz ve emmeyen ideal bir yüzey içindir. Saha ise ne pürüzsüzdür ne emmez. Aradaki fark, doğru planlanmadığında eksik malzeme; abartıldığında gereksiz maliyet anlamına gelir.

Teorik sarfiyat nasıl bulunur

Solventsiz epoksi sistemlerde uçucu bileşen pratikte yoktur; uygulanan malzemenin neredeyse tamamı yüzeyde kalır. Bu, hesabı sadeleştirir.

Bir metrekareye düşen teorik malzeme miktarı, hedeflenen yaş film kalınlığı ile malzemenin yoğunluğunun çarpımıdır. Kalınlık milimetre, yoğunluk gram/santimetreküp cinsinden alındığında sonuç doğrudan kilogram/metrekare olarak çıkar.

Solventli ve su bazlı sistemlerde araya bir adım daha girer: kuruduktan sonra geriye kalan katı hacim oranı. Aynı yaş kalınlık, düşük katı oranlı bir üründe belirgin biçimde daha ince bir kuru film bırakır. Bu yüzden bu iki ürün ailesinin sarfiyatı aynı mantıkla karşılaştırılamaz.

Yoğunluk ve katı hacim oranı, ürünün teknik föyünde yazan değerlerdir; hesap bu iki değer olmadan yapılmaz.

Gerçek sarfiyatı büyüten üç kalem

Teorik değerin üzerine eklenen paylar rastgele bir "fire yüzdesi" değildir; her birinin fiziksel bir karşılığı vardır.

Yüzey profili. Frezelenmiş ya da bilyeli püskürtme yapılmış bir yüzey düz değildir; tepe ve vadilerden oluşur. Kaplamanın hedeflenen kalınlığı, vadilerin doldurulmasından sonra başlar. Profil ne kadar derinse yüzeyin yuttuğu malzeme o kadar artar — CSP yüzey profili.

Gözeneklilik ve emicilik. Beton gözenekli bir malzemedir. Astar, bu gözeneklere girerek tıkar; bu yüzden astarın sarfiyatı yüzeyin emiciliğine göre değişir ve zayıf, tozuyan bir betonda belirgin biçimde artar. Astar sarfiyatının önceden sabitlenmesi, en sık yapılan metraj hatasıdır.

Geometri ve kesim. Küçük ve bölünmüş alanlar, aynı metrekarede büyük ve açık alanlardan daha fazla malzeme tüketir. Kenar, köşe, kolon dibi, süpürgelik dönüşü ve kanal kenarı el işçiliği gerektirir ve buralarda kalınlık kontrolü zayıflar.

Sarfiyatı etkileyen kalemler tablosu

Metraj nasıl çıkarılır

Metraj, tek bir alan rakamı değildir. Doğru metraj üç ayrı listeden oluşur.

Birincisi alan metrajı: kaplanacak net zemin alanı, makine kaideleri ve kaplanmayacak bölgeler düşülerek hesaplanır. Küçük boşlukların düşülmemesi, bir alanı olduğundan büyük gösterir ama uygulama zorluğunu yansıtmaz.

İkincisi metretül metrajı: süpürgelik, yukarı dönüş, kanal kenarı ve derz uzunlukları ayrı ölçülür. Bunlar metrekare hesabının içinde eritilemez; farklı bir işçilik ve farklı bir sarfiyat kalemidir.

Üçüncüsü adet metrajı: kolon, rögar kapağı, makine ayağı, kanal ızgarası gibi tekil detaylar sayılır. Bir sahada bu kalemlerin çokluğu, aynı metrekarede işin süresini belirgin biçimde uzatır.

Katman katman planlama

Sarfiyat tek bir rakam olarak değil, katman bazında planlanır. Astar, ara kat ve son kat farklı ürünlerdir ve farklı tüketirler.

Serpme agregalı ya da harç esaslı sistemlerde ayrıca kuru agrega metrajı girer. Bu sistemlerde toplam malzeme ağırlığı, ince kat sistemlerle kıyaslanamayacak ölçüde yüksektir — epoksi harç sistemi.

Dekoratif kurgularda katman sayısı artar. Örneğin metalik epoksi sistemlerde astar, pigmentli ara kat ve şeffaf son kat ayrı ayrı hesaplanır; şeffaf son katın kalınlığı sistemin ömrünü doğrudan etkilediği için burada tasarruf yapılmaz.

Fire nereden gelir

Fire, savurganlıktan değil süreçten doğar. Başlıca kaynakları şunlardır.

Karıştırma kabında kalan malzeme her karışımda tekrarlanır; küçük kaplarla çalışan bir sahada bu kalem sanıldığından büyüktür. İki bileşenli malzeme karıştırıldıktan sonra geri konulamaz.

İşlenebilirlik süresinin aşılması ikinci kaynaktır: kaba fazla malzeme alınmışsa, kalan kısım sertleşir ve atılır. Büyük hacimli karışımlar sıcak havada daha hızlı reaksiyona girer ve bu risk büyür.

Üçüncüsü ekipmanda kalan ve temizlikte kaybolan malzemedir. Dördüncüsü ise düzeltme ve rötuş için ayrılması gereken paydır; bu pay planlanmadığında iş sonunda malzeme kalmaz.

Teklifleri sarfiyat üzerinden okumak

İki teklif arasındaki farkın nereden geldiğini anlamanın en hızlı yolu, metrekare fiyatına değil beyan edilen kalınlığa ve katman sayısına bakmaktır.

Aynı sistem adı altında farklı kalınlıklar teklif edilebilir ve rakamsal fark buradan doğar. Bu yüzden tekliflerde toplam kuru film kalınlığının ve katman sayısının yazılı olması istenir — teknik şartname ve teslim kontrolü.

Bu sitede metrekare fiyat listesi yayınlanmaz ve bunun sebebi açıktır: aynı rakam, birkaç yüz mikronluk bir rulo kat ile milimetre mertebesindeki bir harç sistemi için aynı anda geçerli olamaz. Keşif yapılmadan söylenen bir fiyat, ya kapsamı gizler ya da müşteriyi yanıltır.

Sahada tüketim takibi

Sarfiyat planı, uygulama sırasında kontrol edilmediğinde bir tahmin olarak kalır.

Basit ve etkili yöntem, alanı bölgelere ayırıp her bölgeye ayrılan malzemeyi önceden tartmaktır. Bölge bittiğinde tüketilen miktar plana uyuyorsa kalınlık da tutuyor demektir.

Uymuyorsa iki ihtimal vardır: ya kalınlık hedefin altında kalmıştır ya da yüzey beklenenden fazla yutmuştur. Her iki durumda da müdahale, iş bittikten sonra değil o gün yapılır.

Yaş film kalınlığı tarağı, katman uygulanırken anlık kontrol için kullanılan en pratik araçtır ve kayıt altına alınabilir.

Alt zemin durumu ve bütçe ilişkisi

Sarfiyat hesabının en oynak girdisi alt zeminin durumudur. Sağlam, düzgün ve düşük emicilikli bir betonda hesap teorik değere yakın seyreder.

Onarım gerektiren, kot kaybı olan ya da tozuyan bir zeminde ise tesviye ve dolgu kalemleri ana kaplamadan bağımsız olarak devreye girer ve toplam malzeme tablosunu değiştirir. Bu kalemin bütçe üzerindeki etkisi ayrı ele alınır — alt zemin durumu ve bütçe.

Sıkça sorulanlar

Teorik sarfiyata ne kadar pay eklenmeli?

Sabit bir oran verilemez; pay sahaya göre hesaplanır. Profil derinliği, emicilik, alan geometrisi ve detay sayısı ayrı ayrı değerlendirilir.

Astar sarfiyatı neden değişken?

Çünkü astarın işi gözenekleri doldurmaktır ve her betonun gözenek yapısı farklıdır. Zayıf ve tozuyan yüzeyler belirgin biçimde daha fazla astar çeker.

Yaş film kalınlığı nasıl ölçülür?

Uygulama sırasında yaş film tarağıyla ölçülür. Kürlenmiş yüzeyde ise kalınlık, tahribatlı numune ya da kesit üzerinden doğrulanır.

Kolonlar metrajdan düşülür mü?

Alan olarak düşülür ancak çevreleri metretül metrajına eklenir; kolon dibi el işçiliği gerektiren ve fire üreten bir detaydır.

Artan malzeme sonraki işte kullanılır mı?

Açılmamış ve raf ömrü içindeki ambalajlar kullanılabilir. Karıştırılmış malzeme için böyle bir imkân yoktur; reaksiyon başlamıştır.

Metrekare fiyatı neden verilmiyor?

Çünkü fiyat sistem tipine, kalınlığa, alt zeminin durumuna ve saha koşullarına bağlıdır. Bu değişkenler görülmeden verilen rakam anlamlı olmaz — fiyatı belirleyen faktörler.

Kalınlık artarsa sarfiyat doğrusal mı artar?

Ana kat için büyük ölçüde evet; ancak kalınlık arttıkça sistem tipi de değişir ve yüzey hazırlığı ile agrega kalemleri hesaba girer — kalınlık seçimi.

Sarfiyat kaydı teslimde istenir mi?

İstenmelidir. Tüketilen toplam malzemenin plana uygunluğu, beyan edilen kalınlığın tutup tutmadığını gösteren en pratik kanıttır.

Sahanızın metrajını birlikte çıkaralım ve doğru sarfiyat planını kuralım: epoksi zemin kaplama, iletişim.