Uygulama Sıcaklığı, Nem ve Çiy Noktası Kuralı

Epoksi uygulamasında en çok tartışılan konu malzeme, en çok ihmal edilen konu ise havadır. Oysa aynı ürün, aynı ekip ve aynı zeminle yapılan iki uygulama, yalnızca ortam koşulları farklı olduğu için çok farklı sonuç verebilir.

Sebep basittir: epoksi kürleşmesi kimyasal bir reaksiyondur ve her kimyasal reaksiyon gibi sıcaklığa duyarlıdır. Ayrıca yüzeyle malzeme arasına giren en ince nem filmi bile yapışmayı bitirir.

Bu yüzden uygulama öncesi kontrol listesinin ilk satırı ürün değil, ölçüm cihazıdır: hava sıcaklığı, yüzey sıcaklığı, bağıl nem ve bu ikisinden çıkan çiy noktası.

Üç ayrı sıcaklık ölçülür

Sahada "hava kaç derece" sorusu tek başına yeterli değildir. Kararı etkileyen üç ayrı sıcaklık vardır ve üçü aynı anda aynı değeri göstermez.

Birincisi hava sıcaklığıdır ve genellikle tek bakılan değerdir. İkincisi malzeme sıcaklığıdır: soğuk depoda bekleyen bir bidon, sıcak bir salona getirildiğinde saatlerce soğuk kalır. Soğuk malzeme koyulaşır, karışması zorlaşır ve karıştırma sırasında içine hava alır.

Üçüncüsü ve en kritiği yüzey sıcaklığıdır. Beton büyük bir kütledir; havayla arasında saatlerce süren bir gecikme vardır. Sabah hava ısınmaya başladığında döşeme hâlâ gecenin sıcaklığındadır.

Bu gecikme, yoğuşmanın da kaymanın da kaynağıdır. Yüzey sıcaklığı temassız termometreyle ölçülür ve ölçüm tek noktada değil; dış duvar kenarı, kolon dibi, kapı önü gibi farklı bölgelerde ayrı ayrı yapılır.

Çiy noktası kuralı

Çiy noktası, havadaki nemin yoğuşmaya başladığı sıcaklıktır. Hava sıcaklığı ve bağıl nem bilindiğinde bir psikrometrik tablodan veya ölçüm cihazının kendi hesabından okunur.

Kural nettir: yüzey sıcaklığı, çiy noktasının en az 3 °C üzerinde olmalıdır. Bu farkın altına inildiğinde beton yüzeyinde gözle görülmeyen bir nem filmi oluşur.

Bu film görülmez ama sonucu görünür. Reçine betona değil, o su tabakasına temas eder; astarın gözeneklere nüfuzu bozulur ve yapışma dayanımı baştan düşük kalır.

Kuralın en sık ihlal edildiği anlar sabahın erken saatleri ve akşam üzeridir. Hava ısınırken soğuk kalan döşeme, yoğuşma için ideal bir yüzeydir. Bu yüzden uygulama saati, takvim uygunluğuna değil ölçüme göre belirlenir.

Yüzeydeki nem ile betonun içindeki nemin farklı şeyler olduğu unutulmamalıdır. Çiy noktası yüzeydeki yoğuşmayı, malzemenin içindeki nem ise ayrı bir ölçümü ilgilendirir — betonda nem ölçümü: CM yöntemi ve ASTM F2170.

Bağıl nemin kürleşmeye etkisi

Yüksek bağıl nem, yoğuşma olmasa bile kürleşmeyi etkiler. Sertleştiricideki aminler havadaki nem ve karbondioksitle tepkimeye girebilir ve yüzeyde mumsu, yağlımsı bir film bırakır.

Bu film kat arası yapışmayı bozar ve düşük sıcaklıkla birleştiğinde riski büyütür. Oluşum mekanizması ve temizliği ayrı bir konudur — amine blush.

Su bazlı sistemlerde tablo ayrıca zorlaşır. Bu ürünlerde filmin oluşabilmesi için suyun yüzeyden ayrılması gerekir; yüksek nem ve düşük sıcaklık bu ayrılmayı yavaşlatır veya durdurur — solventli, su bazlı ve solventsiz epoksi farkı.

Düşük bağıl nem ise genellikle sorun değildir; yalnızca çok kuru ve hareketli havada yüzeyin erken film bağlaması, kendinden yayılan sistemlerde akışı bozabilir.

Uygulama öncesi ölçülen dört değer

Isınan döşeme ve hava kaçışı

Ortam koşullarının ikinci büyük etkisi sıcaklığın yönüyle ilgilidir. Betonun sıcaklığı yükseliyorsa gözeneklerdeki hava genleşir ve yukarı doğru hareket eder.

Bu hava, henüz akışkan olan reçinenin içinden geçer ve yüzeyde iğne deliği, krater ya da küçük kabarcık bırakır. Bu yüzden uygulama için tercih edilen zaman, döşeme sıcaklığının sabit kaldığı veya yavaşça düştüğü saatlerdir.

Sabah güneş almaya başlayan bir zeminde ya da gün içinde ısınan bir hangar döşemesinde bu risk belirgindir. Aynı olay, kürlenmiş sistemde kabarcık teşhisinin de bir parçasıdır — krater ve pinhole kusurları ve epoksi zemin neden kabarır.

Sıcak ve soğuk saha: ne değişir

Sıcak sahada iki şey birden kısalır: kovadaki malzemenin işlenebilir süresi ve katlar arasındaki pencere.

Bu yüzden sıcak günlerde küçük partiler karıştırılır, ekip sayısı artırılır, malzeme gölgede ve serin tutulur. Kat planı da güne değil, günün serin saatlerine göre kurulur — recoat penceresi ve pot life.

Soğuk sahada tablo tersine döner. Malzeme koyulaşır, yayılma zorlaşır, kürleşme yavaşlar ve belirli bir sınırın altında pratikte durur. Yavaş kürleşen yüzey daha uzun süre açıkta kalır; toz, nem ve yüzey filmi riski artar.

Soğukta ısıtma yapılacaksa yöntem önemlidir. Ortama doğrudan yanma ürünü veren ısıtıcılar hem nem hem karbondioksit üretir ve yüzey kalitesini bozar; dolaylı ısıtma tercih edilir. Isıtmanın uygulamadan yeterince önce başlaması gerekir, çünkü ısınması gereken hava değil betondur.

Ölçüm kaydı neden şartname konusudur

Ortam koşulu, yapıldığı anda kaydedilmezse sonradan kanıtlanamaz. Zemin bir yıl sonra sorun çıkardığında, o gün havanın nasıl olduğu kimsenin elinde olmaz.

Bu yüzden her kat için ayrı bir satır tutulur: tarih ve saat, hava sıcaklığı, yüzey sıcaklığı, bağıl nem, hesaplanan çiy noktası ve uygulanan katın adı.

Bu kayıt hem uygulayıcıyı hem işvereni korur ve teslim dosyasının doğal parçasıdır — teknik şartname ve teslim kontrol listesi.

Uygulamanın bütün adım sırası içinde bu kontrollerin nereye oturduğu için epoksi zemin nasıl uygulanır yazısına bakılabilir.

Sıkça sorulanlar

Epoksi kaç derecede uygulanır?

Alt ve üst sınır ürüne göre değişir ve teknik föyde yazar. Sahada bakılması gereken tek bir sayı değil, hava ile yüzey sıcaklığının föydeki aralıkta olması ve çiy noktası kuralının sağlanmasıdır.

Yağmurlu havada kapalı alanda uygulama yapılabilir mi?

Kapalı hacim korunuyorsa yapılabilir; belirleyici olan yağmur değil, içerideki bağıl nem ve yüzey sıcaklığıdır. Yağışlı günlerde bağıl nem yükseldiği için ölçüm daha da önemlidir.

Çiy noktasını nasıl hesaplarım?

Hava sıcaklığı ve bağıl nem değerlerinden hesaplanır; sahada kullanılan ölçüm cihazlarının çoğu bu değeri doğrudan gösterir. Karar, yüzey sıcaklığının bu değerin en az 3 °C üzerinde olmasına bakılarak verilir.

Sıcak havada uygulama neden zor?

Malzemenin işlenebilir süresi kısalır, kendinden yayılan sistemlerde akış erken durur ve mala izleri kalır. Ayrıca katlar arası pencere daralır; plan buna göre kurulmazsa kat arası yapışma riske girer.

Isıtıcı kullanmak sakıncalı mı?

Ortama doğrudan yanma ürünü veren ısıtıcılar nem ve karbondioksit ürettiği için yüzey kalitesini bozabilir. Dolaylı ısıtma tercih edilir ve ısıtmaya, beton kütlesi de ısınacak kadar önceden başlanır.

Yüzey sıcaklığını her yerde ölçmek şart mı?

Şarttır. Dış duvara bitişik bölgeler, kapı önleri ve toprakla temas eden kenarlar salonun ortasından belirgin biçimde farklı olabilir; karar en soğuk bölgeye göre verilir.

Nem alıcı cihaz sorunu çözer mi?

Ortamın bağıl nemini düşürerek çiy noktasını da düşürür ve pencereyi açabilir. Ancak alt zeminden gelen nemi çözmez; o sorun ölçümle ve tasarımla ele alınır — buhar bariyeri.

Sahanızın mevsimsel koşullarına uygun uygulama takvimini birlikte planlayalım: epoksi zemin kaplama, iletişim.